Çexiya Təhsil Bələdçisi

Tarixi Praqa və innovativ Brnonun ev sahibi, Avropanın tam qəlbində yerləşən Çexiya, yüksək texnologiya və qədim arxitekturanın mükəmməl vəhdətidir. Çex dilində təhsilin tamamilə pulsuz olması, ingilis dilində isə olduqca sərfəli rüsumlar tələbələrə əvəzsiz şanslar yaradır.

Niyə Məhz Bu Ölkə ?

Mərkəzi Avropada vizasız səyahət üçün ən ideal lokasiya. İşsizlik səviyyəsinin Avropada ən aşağı olduğu ölkələrdən biridir, yəni məzun olduqda iş tapmaq çox rahatdır. Çex dilində oxuyanlara isə təhsil dövlət tərəfindən təmənnasız verilir.

Universitet Növləri

Əsasən köklü, pulsuz təhsil təklif edən qədim Dövlət Universitetləri (Karlova, ÇVUT, Masaryk) və daha müasir, spesifik beynəlxalq biznes/İT proqramları verən Özəl ali təhsil müəssisələri. Hər iki növ diplom Avropada tam tanınır.

Təhsil Müddəti

Çexiyada Boloniya sistemi tətbiq olunur. Bakalavr dərəcələri adətən 3 il çəkir. Magistratura dərəcələri isə proqramın yükünə əsasən tam 2 il davam edir. Tibb və bəzi mühəndisliklər 5-6 ildir.

Tədris Dili

Əgər pulsuz oxumaq istəyirsinizsə, tədris tamamilə Çex dilində (B2 səviyyə tələbi) olacaq. Özəl büdcəniz varsa, ingilis dilində ixtisasların sayı olduqca çoxdur və heç bir çex dili biliyi tələb olunmur.

İllik təhsil haqqı

Tədrisi tamamilə Çex dilində alan bütün tələbələr (xaricilər daxil) üçün dövlət universitetləri ödənişsizdir. Əgər təhsilinizi ingilis dilində almaq istəyirsinizsə, universitetdən asılı olaraq illik 2000€ ilə 6000€ arasında rüsum ödəməlisiniz.

Qəbul və Dil Şərtləri

Akademik tələblər

Azərbaycanın 11 illik attestatı qəbul edilir, LAKİN qəbul olandan sonra sənədin Çexiyada etibarlılığını təsdiqləmək üçün mütləq 'Nostrifikasiya' prosesindən keçməlisiniz. Bu proses zamanı bəzən yerli məktəblərdə fərq imtahanları (riyaziyyat, coğrafiya və s.) vermək tələb oluna bilər.

 Dil Şərtləri:

İngilis dilli ixtisaslar üçün IELTS (min. 6.0) və ya bəzən universitetlərin daxili imtahanı keçərlidir. Çex dilində pulsuz təhsil almaq istəyənlər üçün mütləq B2 səviyyəsində rəsmi dövlət çex dili sertifikatı təqdim olunmalıdır (Çox vaxt 1 illik Çex dili hazırlığı oxunur).

 Tələb Olunan Sənədlər:

Vacib Qeyd (Nostrifikasiya): Yuxarıda qeyd olunan sənədlər (Attestat və ya Diplom) Çexiyada qəbul üçün mütləq Nostrifikasiya (xarici təhsilin Çexiya standartlarına uyğunluğunun tanınması) olunmalıdır. Çox vaxt universitetlər müraciət zamanı sənədlərin ilkin versiyasını (skan olaraq) qəbul edir, lakin qəbulun rəsmiləşməsi (enrollment prosesi) üçün nostrifikasiya şəhadətnaməsini tələb edirlər. Sənədləriniz nostrifikasiya üçün Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən Apostil olunmalı və sonra rəsmi tərcüməçi tərəfindən Çex dilinə tərcümə edilməlidir.

Universitet tərəfindən ixtisasa özəl əlavə sənədlər tələb oluna bilər. Prosedurların doğru ilərləməsi üçün econelli komandasına müraciət edə bilərsiz.

Aylıq Yaşam Xərcləri

Mərkəzi Avropa standartlarına uyğun olaraq Çexiya olduqca əlçatandır. Praqada mənzil tapmaq bir az çətinləşsə də, aylıq yataqxana, qida, İctimai nəqliyyat (Litačka) daxil olmaqla ortalama 600€ - 850€ kifayət edir. Brno və Ostrava daha ucuzdur.

Dövlət təqaüdləri və əhatəsi

İnkişaf etməkdə olan ölkələrin vətəndaşları üçün təklif olunan Çexiya Hökuməti Təqaüdləri, Mərkəzi Avropa tədqiqatları üçün Visegrad Fund təqaüdləri və universitetlərin fərqli fakültələri üzrə xüsusi ləyaqət (merit) təqaüdləri.

Çexiya hökumət təqaüdləri əsasən dövlət universitetlərindəki standart təhsil müddətini əhatə edir və tələbənin aylıq ehtiyaclarını qarşılamaq üçün aylıq (təxminən 500-600€) nəğd pul stipendiyası ödəyir.

Maliyyə Təminatı

Çexiya Daxili İşlər Nazirliyinin qanunlarına görə viza alarkən tələbənin adına olan rəsmi bank hesabında 1 illik yaşamını qarşılamaq üçün minimum ~5000€ - 6000€ (Çex kronu ekvivalentində) məbləğ və bank kartının nüsxəsi olmalıdır.

Unutmayaq ki, hər il bu məbləğ müəyyən qədər dəyişə bilər. Bunu dəqiqləşdirmək və sənədləşmə prosedurunun doğru aparılması üçün komandamıza müraciət edin.

İş İmkanları

Beynəlxalq tələbələr (xüsusən akkreditə olunmuş ali məktəbdə oxuyanlar) Çexiya əmək bazarında sərbəst, heç bir xüsusi iş icazəsi tələb olunmadan həftəlik 20 saat (bəzən müqaviləyə görə çox) işləyə və məzundan sonra iş axtarma vizası ala bilərlər.

Müraciət Tarixləri

Çexiya dövlət universitetlərində, xüsusən də çex dilində olan pulsuz proqramlar üçün müraciət (přihláška) prosesi digər Avropa ölkələrinə (məsələn, Almaniya, Avstriya və ya İtaliyaya) nisbətən çox tez – adətən Fevralın sonu və ya Martın sonuna qədər bağlanır. Hətta bəzi incəsənət və memarlıq akademiyalarında qəbullar tədris ilindən demək olar ki, bir il əvvəl – Noyabr ayının sonunda bitir. Bunun əsas səbəbi Çexiyada qəbul imtahanlarının (yaz və yay aylarında) təşkil olunmasıdır.

İngilis dilli proqramların son müraciət tarixləri universitetdən və fakültədən asılı olaraq geniş bir aralıqda dəyişir: tədris ilindən bir il əvvəl, Oktyabr və ya Noyabr aylarında açılır və bəzi ixtisaslarda Fevral sonu, bəzilərində Aprel sonu bitir.

Bir proqramın son müraciət tarixi İyun və ya İyul olsa belə, sizin o tarixə qədər gözləmək şansınız yoxdur. Çünki Çexiya səfirliyində təhsil vizası (D-tipi) almaq prosesi 60-90 gün çəkir. Buna diplomun nostrifikasiyası (20-30 gün) və sənədlərin tərcümə-təsdiq prosesini də əlavə etdikdə, proses ümumilikdə 3-4 ay vaxt aparır. Buna görə də, ingilis dilli proqrama müraciət edirsinizsə belə, sənədlərinizi ən geci Aprel ayına qədər universitetə göndərməyiniz mütləqdir ki, Sentyabrda dərslərə çata biləsiniz.

Sənədləşmə Prosesinə Başlayaq?

Bu ölkə üçün lazım olan bütün sənədlərin toplanması və viza prosedurunu peşəkarlara həvalə edin.

Tez-tez Verilən Suallar (FAQ)

Çex dilində təhsil həqiqətən də beynəlxalq tələbələr üçün tamamilə pulsuzdur?

Bəli, qanunvericiliyə görə əgər tələbə dövlət universitetlərində tədris dili Çex dili olan proqrama daxil olarsa və B2 səviyyəsində dili bilirsə, vətəndaşlığından asılı olmayaraq təhsil 100% pulsuzdur.

Nostrifikasiya, sizin xarici (Azərbaycan) orta məktəb attestatınızın Çexiya təhsil standartlarına uyğunluğunun rəsmi təsdiqlənməsidir. Çox vaxt Çex məktəblərində 2-3 fəndən fərq imtahanı (biologiya, riyaziyyat və s.) vermək tələb olunur.

Bəli, xüsusən Praqa və Brno Avropanın autsors (paylaşımlı xidmətlər) mərkəzinə çevrilib. İT, müştəri xidmətləri, maliyyə sahələrində IBM, Oracle, Microsoft kimi şirkətlərdə sadəcə ingiliscə bilməklə yaxşı iş tapmaq mümkündür.

Praqa daha turistik, beynəlxalq, çox zəngin amma mənzil baxımından xeyli baha şəhərdir. Brno isə sırf ‘Tələbə Şəhəri’dir; burada kirayələr daha ucuzdur, texnologiya/İT universitetləri cəmlənib və gənclər üçün çox dinamik mühit var.

Konsul əsasən motivasiyanızı, seçdiyiniz universitet və proqram haqqında dəqiq məlumatınızı, Çexiya haqqında ümumi biliklərinizi və gələcək karyera planlarınızı sorğulayır. Müsahibə çox detallı keçir və səmimiyyət yoxlanılır.

Çexiya ISIC kartın (International Student Identity Card) ən effektiv işlədiyi ölkədir. Bu kartla qatar və avtobuslarda ölkədaxili 50% endirim, restoranlarda (fast-food), muzeylərdə, kinoteatrlarda və hətta geyim mağazalarında çox böyük tələbə endirimləri alırsınız.

Universitet yataqxanaları (Koleje) çox münasib qiymətlidir (aylıq 150-250€), otaqlar adətən 2 və ya 3 nəfərlik olur və mətbəx/hamam ortaq istifadə edilir. Universitetə qəbul olduqdan dərhal sonra onlayn sistem üzərindən rezervasiya (deposit ödəyərək) etmək mütləqdir.

Qətiyyən xeyr! 1 illik intensiv dil kursu (məsələn, UJOP Charles University) sizə dili B2 səviyyəsində öyrədir, lakin siz Çex vətəndaşları ilə birlikdə eyni rəsmi qəbul imtahanlarını (Přijímací zkoušky) verməli və kəsilmədən keçməlisiniz. Rəqabət çexlərlə eyni səviyyədədir.

Sürətli faktlar

Təhsil Müddəti

Bakalavr 3 il, Magistratura 2 il

Tədris Dili

100% ingilis dilində proqramlar mövcuddur, pulsuz oxumaq istəyirsinizsə, tədris tamamilə Çex dilində

İllik Təhsil Haqqı

İngilisdilli proqramlar 2000€ - 6000€, Çexdilli proqramlar ÖDƏNİŞSİZ

Aylıq Yaşam Xərci

600€ - 850€

Viza Tələbləri

Milli Tələbə Vizası

Maliyyə Təminatı

minimum ~5000€ - 6000€

Müraciət Tarixləri

İngilisdilli ixtisaslar : Oktyabr - Fevral